Ambjørnsen Elling: Fugladansinn

1. Auflage 2024
ISBN: 978-87-27-05082-9
Verlag: SAGA Egmont
Format: EPUB
Kopierschutz: 6 - ePub Watermark

E-Book, Icelandic, Deutsch, Band 2, 253 Seiten

Reihe: Elling

Önnur bókin í seríunni um Elling er sjálfstætt framhald þeirrar fyrstu, Paradís í sjónmáli. Þegar hér er komið við sögu er aðalpersónan Elling kominn á geðsjúkrahús, þar sem hann deilir herbergi með manni að nafni Kjell Bjarne. Með þeim tveimur tekst fljótt ansi sérstök vinátta, þar sem báðir eiga það sameiginlegt að hafa verið mjög einmana í gegnum tíðina. Á spítalanum tekur Elling einnig til við að skrifa hugsanir sínar og hugleiðingar niður, nokkuð sem gefur lesandanum enn betri innsýn inn í sérkennilegan hugarheim hans. Hann fær það verkefni að skrifa um ferðalag sitt með móður sinni til Benidorm, en það ferðalag endaði með ósköpum. Kvikmyndin 'Mors Elling' var gerð eftir bókinni.

Ingvar Even Ambjørnsen-Haefs (1956) er norskur rithöfundur, best þekktur fyrir 'Elling' ritröðina, sem inniheldur meðal annars bækurnar Paradís í sjónmáli og Fugladansinn. Allar bækur hans innihalda persónur á jaðri samfélagsins og hann hefur gagnrýnt ýmis samfélagsmein í verkum sínum, ekki síst norska geðheilbrigðiskerfið. Bók hans 'Brødre i blodet' varð að bíómyndinni Elling, sem var tilnefnd til Óskarsverðlaunanna sem besta erlenda myndin árið 2001. Þar fyrir utan hafa bækur hans unnið til fjölda verðlauna, m.a. menningarverðlauna Telenor árið 2002. Ingvar Ambjørnsen segist hættur ritstörfum og býr nú í Þýskalandi með konu sinni.

Autoren/Hrsg.

Ambjørnsen, Ingvar

Weitere Mitwirkende

Ólafsson, Einar

Leseproben

I

Ég vaknaði og það var dimmt í herberginu. Ég vissi ekki hvar ég var. Hafði hreint og beint ekki hugmynd um það. Hafði mig verið að dreyma? Var mig enn að dreyma? Nei. Þetta var raunveruleikinn. Fjarlægt bílhljóð einhvers staðar úti. Útlínurnar af skáp við rúmgaflinn. Sængurfötin voru stíf og ókunnugleg viðkomu og lyktin var ekki eins og ég var vanur. Það var ekki lykt af strákaherbergi. Það var lykt af ... Ég veit ekki. Alltof hreint, einhvern veginn. Grænsápa með ögn af klór. Ég settist upp í rúminu. Og smám saman vöndust augun náttmyrkrinu. Sem sagt: Hérna var skápur. Ósköp venjulegur, hvítur fataskápur sem stóð við rúmgaflinn. Og hægra megin við skápinn var vaskur á veggnum. Og yfir rúminu var gluggi en einhver hafði dregið gardínurnar fyrir; þær voru úr þykku, hrjúfu gerviefni. Lengst inni í mér var lítill drengur sem einmitt nú æpti af öllum kröftum, en þegar ég opnaði munninn komst ekki einu sinni bergmálið fram á varir mér. Ég var hræddur. Mjög hræddur. Ég hafði aldrei á ævi minni verið jafnhræddur. En óttinn var innilokaður. Hann lá niðri í maganum og olli sviða.

Ég ætlaði að draga gardínurnar frá, en handleggirnir voru þungir sem blý. Það var meiriháttar mál að gera það. Svo tókst mér með erfiðismunum að rísa upp á hnén.

Jú. Úti var nótt. Dimm vetrarnótt. Það hafði snjóað og skuggar og hvítir fletir skiptust á. Hús; það líktist gamalli hlöðu. Stór og þunglamaleg tré og snjórinn myndaði hvítar útlínur á svörtum greinunum. Hvít tún. Einhvers staðar undir glugganum var rafmagnsljós sem kastaði gulum hálfhring út yfir hlaðið sem búið var að moka. Engar blokkir. Ekki ein einasta blokk svo langt sem augað eygði.

Ég þurfti að pissa. Ég var alveg í spreng. Ég tók fyrst eftir því núna. Líklega var það þrýstingurinn á blöðruna sem hafði vakið mig. Ég sneri mér við og settist varlega fram á rúmstokkinn. Gólfdúkurinn var merkilega hlýr undir fótunum. Þar að auki mýkri en gólfdúkurinn heima. Hreint út sagt þægilegur. Ég hugsaði með mér að það væri þó eitthvað. Góður gólfdúkur. Hálmstrá í óreiðunni. Ég stóð upp en allt snerist fyrir augunum á mér, ég varð að setjast strax aftur. Þrýstingurinn á blöðruna jókst. Hvernig leit ég eiginlega út? Ef þetta átti að vera einhvers konar brandari þá var hann lélegur! Einhver hafði hreinlega fært mig í náttskyrtu. Hún náði rétt niður fyrir rassinn. Með öðrum orðum einhvers konar baby-doll. Hvít. Og undir henni var ég nakinn. Ekki svo mikið sem stuttar nærbuxur.

Smám saman áttaði ég mig á að ég hlyti að hafa lent í slysi. Að ég væri á spítala. Aðra skýringu gat ég ekki fundið. Ég neitaði að trúa því að til væru manneskjur sem rændu ungum mönnum, slægju þá í hausinn með einhverju hörðu til þess að færa þá svo í baby-doll náttföt. Þar að auki var mér ekkert illt í höfðinu. Ég var dofinn í öllum kroppnum og var með náladofa í fingurgómunum en mér var ekki illt í hausnum.

Ég stóð aftur upp. Snarsvimaði en píndi mig til að standa og eftir smástund gekk þetta betur. Eins og gamalmenni staulaðist ég yfir gólfið að vaskinum.

Hann var aðeins of hár. Nokkrum sentimetrum lægri og ég hefði getað lagt typpið yfir postulínskantinn vandræðalaust. En, nei. Nú var ég kominn á leiðarenda, ég gat valið milli þess að reyna eitthvert snilldarbragð eða hreinlega pissa á gólfið. Ég dró forhúðina upp um leið og ég hallaði mér eins langt aftur og ég þorði. Svo lét ég bununa koma. En það sem átti að verða mjúklegur, lítill bogi gegnum loftið og niður í niðurfallið varð á augabragði að stjórnlausu flóði. Ég missti stjórnina algerlega. Fyrst fór bunan til vinstri, svo til hægri og það með slíkum krafti að ég hafði aldrei upplifað annað eins. Það var eins og heilt Atlantshaf þrýsti á. Bunan sprautaðist á vegginn og kastaðist til baka á mig eins og hellidemba. Og það var ekkert um það að ræða að loka fyrir. Allar lokur voru galopnar og ég hafði á tilfinningunni að ég gæti staðið og pissað langt fram á árið tvö þúsund. Eins og gosbrunnur í besta standi.

Einmitt þegar ég stóð svona í öngum mínum yfir þessu opnuðust dyrnar bak við mig. Auðvitað. Sjaldan er ein báran stök, eins og sagt er. Ef mér skjátlaðist ekki var það Helen á næturvaktinni sem kom til að líta eftir nýja sjúklingnum. Unga manninum sem hafði fengið högg með byssuskefti á gagnaugað þegar hann tókst á við nokkra bankaræninga. Meðvitundarlausu hetjunni úr æsifréttablöðunum. Hún er eiginlega búin með vaktina, en hún lítur samt inn rétt sem snöggvast til að sjá hvernig gengur. Og þá stend ég sem sagt svona ... Guð minn góður, af hverju geturðu ekki tekið mig til þín? Hvers vegna geturðu ekki látið mig deyja?

Það var ekki Helen. Ég leit við og sá þann stærsta mann sem ég hafði á ævi minni séð. Risi. Górilla. Tveggja metra hár og breiður eins og hlöðudyr. Haus eins og fótbolti. Stór, hnöttóttur og algerlega hárlaus. Hann stóð í birtunni frá ganginum fyrir utan og horfði á mig með hvítunni í augunum. Ég rann til og féll í stóru hendurnar hans.

Smám saman fór þetta að ganga betur. Ég get ekki sagt annað. En ég hélt mínu. Það er ekki þannig að ekki sé hægt að ná sambandi við mig, en vinátta mín er ekki á útsölu. Ég er ekkert að hleypa hverjum sem er inn á mig. Maður án stolts er maður sem ekki hefur fast land undir fótum. Svo einfalt er það. Með hvaða rétti höfðu þau troðið sér inn í líf mitt? Ég bara spyr. Og svarið, það flögrar um í vindinum, svo ég orði það eins og mótmælasöngvari á eftirlaunum. Albúmin mín með úrklippusafninu af Gro Harlem Brundtland höfðu þau lagt hald á. Líklega var búið að eyða því fyrir löngu. Það er nú svo. Það er ekki þannig sem maður brýtur sannan Elling á bak aftur. Þau bönnuðu mér að tala um hana. Allt í lagi. Þá bara þagði ég. Það hentaði mér ágætlega að þegja bara sem allra mest. Fyrirmynd mín er indjáninn. Hinn þögli maður, sá sem ekkert bítur á. Það gagnar ekkert að smjaðra fyrir honum með nýbökuðum vöfflum eða ferð á heimskulegt þorpsbíó. Það er ekki þannig sem þér tekst að fá hann til að deila sálu sinni með þér. Þeir komu um nóttina. Þeir sóttu mig lengst inn í skóginn, í íbúðina mína þar sem ég lifði sem frjáls maður. Þeir sögðu að ég byggi eins og skepna og að lyktina legði langt niður í stigaganginn. En ég spyr: Hvað vita þessir menn um óþefinn? Hinn virkilega óþef? Þeir settu mig í járn og...