Meirlaen Revoluties in de klas

Secundair geschiedenisonderwijs in de Zuidelijke Nederlanden, 1750-1850
01. Auflage 2014
ISBN: 978-94-6166-144-9
Verlag: Leuven University Press
Format: PDF
Kopierschutz: Adobe DRM (»Systemvoraussetzungen)

E-Book, Dutch, Flemish

Verrassend portret van de politieke debatten en didactische praktijk in het eerste geschiedenisonderwijs
Tussen 1750 en 1850 vormden de Zuidelijke Nederlanden het toneel van verschillende politieke omwentelingen. De Oostenrijkse, Franse revolutionaire, Napoleontische, Hollandse en Belgische bestuurders volgden elkaar in een snel tempo op. In het kader van de beoogde bestuurlijke centralisatie, stond het onderwijs tijdens deze regimewissels telkens bovenaan de politieke agenda. Vooral over het curriculum voor het secundair onderwijs werd hevig gediscussieerd. Revoluties in de klas gaat uitvoerig in op deze debatten, en laat zien hoe het vak geschiedenis vorm kreeg en tegelijkertijd ingang vond in het secundair onderwijs. Centraal staat de vraag hoe de opeenvolgende politieke revoluties de didactiek en inhoud van het vroegste geschiedenisonderwijs hertekenden.

Matthias Meirlaen schetst een rijk beeld van niet enkel de politieke debatten, maar ook van de verhalen en praktijken in het vroegste geschiedenisonderwijs van de Zuidelijke Nederlanden. Hij laat zien hoe oude didactische gebruiken voortleefden, wijst op de subtiele betekenisverschuivingen in de historische beeldvorming, en brengt de vaak verrassende persoonlijke invulling van leraren in de praktijk aan het licht. De lezer krijgt zo een geschakeerd zicht op de veelvormige dynamiek die het geschiedenisonderwijs tijdens de periode van de revoluties kenmerkte.

Deze publicatie is GPRC-labeled (Guaranteed Peer-Reviewed Content).

Autoren/Hrsg.

Meirlaen, Matthias

Fachgebiete

• Geisteswissenschaften Geschichtswissenschaft Geschichtliche Themen Mentalitäts- und Sozialgeschichte

Inhaltsverzeichnis

Inhoudstafel
Dankwoord Afkortingen
InleidingOnderwijsgeschiedenis en geschiedenis van de historiografie Geschiedenis van het geschiedenisonderwijsHet kluwen van het geschiedenisonderwijs
Deel I Geschiedenis in het curriculum. De Theresiaanse onderwijshervorming (1750-1794)
Hoofdstuk 1 Geschiedenis op het programma Stemmen voor vernieuwing Hervormingen in individuele scholen De Theresiaanse onderwijshervorming
Hoofdstuk 2 Eruditie en moraal. Een christelijk geschiedverhaal Daniëls profetie en de structuur van de universele geschiedenis De ontdekking van de Belgische geschiedenis 'Een chaotisch geheel van slecht gekozen compilaties'

Hoofdstuk 3 Gedicteerde chronologische modellen. De lespraktijk Een gedicteerd verleden Chronologische modellen Persoonlijke accenten

DeelbesluitDeel II Een revolutionair experiment. Geschiedenis aan de écoles centrales (1794-1802)
Hoofdstuk 4 Empirisme, reflectie en kritiek. Het revolutionair experiment Een nieuwe verhouding tussen geschiedenis en Latijn Het kritisch denken en de beschavingsgeschiedenis Lessen historische methode. Het experiment van de normaalschool
Hoofdstuk 5 De voortgang van het menselijk vernuft. Het filosofische geschiedverhaal Het antieke Azië. Een onredelijk tijdvak Grieken en Romeinen. Vrijheidsgeest en klassieke historiografie Moderne geschiedenis en vooruitgang

Hoofdstuk 6 De vruchten van het experiment. Een geslaagd project? De nieuwe vakleraren en hun leerlingen Filosofische geschiedenis in de Zuidelijke Nederlanden Het oude dictaat en didactische vernieuwingen

Deelbesluit

Deel III Symbiose tussen oud en nieuw. Geschiedenisonderwijs onder Napoleon en Willem I (1802-1830)
Hoofdstuk 7 Napoleon en de hervorming tussen oud en nieuw De terugkeer naar een bijvak Militair-politieke feitengeschiedenis Weerstand in het veld? Geschiedenis, de klassieke humaniora en de praktijk Hoofdstuk 8 Nieuwe handboeken onder Willem I. Oude verhalen aangepast Onderwijshervormingen, oude praktijken en nieuwe handboeken De revolutie als godsbewijs. Loriquets handboekenreeks Nieuwe Belgische geschiedenissen. Een wisselend eindpunt
Hoofdstuk 9 Geschiedenis als bindmiddel? Het beleid van Willem I en de praktijk Geschiedenis in het vizier van de inspectie Een Algemeen-Nederlands geschiedverhaal? Een onveranderde praktijk

DeelbesluitEpiloog De veelvormigheid van het geschiedenisonderwijs (1830-1850) Professionalisering van het vak De dynamiek in het veld Vier spanningsvelden

Bibliografie Onuitgegeven bronnen Uitgegeven bronnen Werken

Index

Über Autor(innen)

Meirlaen, Matthias
Matthias Meirlaen is doctor in de geschiedenis. Hij is als research fellow verbonden aan de Onderzoekseenheid Cultuurgeschiedenis vanaf 1750 van de KU Leuven en als postdoctoraal onderzoeker werkzaam aan het Institut de Recherches Historiques du Septentrion van de Université Lille 3 (Frankrijk).