Quintus Horatius Flaccus (65-8 v. Chr.) ist einer der bedeutendsten Dichter lateinischer Sprache. Er lebte während der politisch dramatischen Jahre zwischen Caesars Ermordung und dem Beginn des Prinzipats unter Augustus. Maecenas nahm ihn auf Empfehlung Vergils in seinen Freundeskreis auf, Augustus erteilte ihm den ehrenvollen Auftrag, für das Jahr 17 v. Chr. das ?carmen saeculare? zu dichten und aufzuführen. Schon mehrere Jahre zuvor hatten die beiden Bücher der ?Satirae? seinen Ruhm begründet: Es sind Dialoge in oftmals stilistisch frei gedichteten Hexametern. Die Themen kreisen um die richtige Lebensgestaltung, Laster wie Habgier und Ehebruch werden schonungslos vorgeführt. Seine subtile Ironie macht Horaz zum Meister dieser genuin römischen Dichtungsform, die »lachend die Wahrheit sagen« will. In ähnlicher Weise zeigen die Briefgedichte der ?Epistulae? den Menschen mit seinen Tugenden und Schwächen. Die hier von Friedemann Weitz vorgelegte zeitgemäße Bearbeitung der Satiren und Briefe Horaz' beruht auf der Übersetzung von Otto Schönberger und zeichnet sich durch außerordentlich gute Lesbarkeit aus.
Thomas Baier ist Professor für Klassische Philologie (Latinistik) an der Universität Würzburg. Kai Brodersen ist Professor für Antike Kultur an der Universität Erfurt und Senior Fellow am Alfried Krupp Wissenschaftskolleg in Greifswald. Er ist Autor zahlreicher Bücher zur Antike bei der wbg und u. a. Herausgeber der Reihe »Geschichte kompakt - Antike«. Martin Hose ist Professor für Klassische Philologie (Gräzistik) an der Ludwig-Maximilians-Universität München. Friedemann Weitz ist Klassischer Philologe und unterrichtete Latein und Religion am Hans-Multscher-Gymnasium in Leutkirch/Allgaeu. Otto Schönberger, geb. 1926, ist Klassischer Philologe, Germanist und Philosoph. Er lebt in Würzburg. Dort war er Leiter des Siebold-Gymnasiums.
Horaz / Baier / Brodersen
Satiren und Briefe jetzt bestellen!
Weitere Infos & Material
SERMONUM LIBER PRIOR
I
| QUI FIT, MAECENAS, ut nemo, quam sibi sortem | |
| seu ratio dederit seu fors obiecerit, illa | |
| contentus vivat, laudet diversa sequentis? | |
| ‘o fortunati mercatores’ gravis annis | |
| miles ait, multo iam fractus membra labore; | 5 |
| contra mercator navim iactantibus Austris: | |
| ‘militia est potior. quid enim? concurritur: horae | |
| momento cita mors venit aut victoria laeta.’ | |
| agricolam laudat iuris legumque peritus, | |
| sub galli cantum consultor ubi ostia pulsat; | 10 |
| ille, datis vadibus qui rure extractus in urbem est, | |
| solos felicis viventis clamat in urbe. | |
| cetera de genere hoc – adeo sunt multa – loquacem | |
| delassare valent Fabium. ne te morer, audi, | |
| quo rem deducam. si quis deus ‘en ego’ dicat | 15 |
| ‘iam faciam quod voltis: eris tu, qui modo miles, | |
| mercator; tu, consultus modo, rusticus: hinc vos, | |
| vos hinc mutatis discedite partibus. eia, | |
| quid statis?’ nolint. atqui licet esse beatis. | |
| quid causae est, merito quin illis Iuppiter ambas | 20 |
| iratus buccas inflet neque se fore posthac | |
| tam facilem dicat, votis ut praebeat aurem? | |
| praeterea, ne sic ut qui iocularia ridens | |
| percurram – quamquam ridentem dicere verum | |
| quid vetat? ut pueris olim dant crustula blandi | 25 |
| doctores, elementa velint ut discere prima – | |
| sed tamen amoto quaeramus seria ludo: | |
| ille gravem duro terram qui vertit aratro, | |
| perfidus hic caupo, miles nautaeque, per omne | |
| audaces mare qui currunt, hac mente laborem | 30 |
| sese ferre, senes ut in otia tuta recedant, | |
| aiunt, cum sibi sint congesta cibaria: sicut | |
| parvola – nam exemplo est – magni formica laboris | |
| ore trahit quodcumque potest atque addit acervo | |
| quem struit, haud ignara ac non incauta futuri. | 35 |
| quae, simul inversum contristat Aquarius annum, | |
| non usquam prorepit et illis utitur ante | |
| quaesitis sapiens, cum te neque fervidus aestus | |
| demoveat lucro neque hiems, ignis mare ferrum, | |
| nil obstet tibi, dum ne sit te ditior alter. | 40 |
| quid iuvat inmensum te argenti pondus et auri | |
| furtim defossa timidum deponere terra, | |
| quod, si conminuas, vilem redigatur ad assem? | |
| at ni id fit, quid habet pulcri constructus acervus? | |
| milia frumenti tua triverit area centum: | 45 |
| non tuus hoc capiet venter plus ac meus: ut, si | |
| reticulum panis venalis inter onusto | |
| forte vehas umero, nihilo plus accipias quam | |
| qui nil portarit. vel dic quid referat intra | |
| naturae finis viventi, iugera centum an | 50 |
| mille aret? ‘at suave est ex magno tollere acervo.’ | |
| dum ex parvo nobis tantundem haurire relinquas, | |
| cur tua plus laudes cumeris granaria nostris? | |
| ut tibi si sit opus liquidi non amplius urna | |
| vel cyatho et dicas ‘magno de flumine mallem | 55 |
| quam ex hoc fonticulo tantundem sumere’. eo fit, | |
| plenior ut si quos delectet copia iusto, | |
| cum ripa simul avolsos ferat Aufidus acer. | |
| at qui tantuli eget quanto est opus, is neque limo | |
| turbatam haurit aquam neque vitam amittit in undis. | 60 |
| at bona pars hominum decepta cupidine falso | |
| ‘nil satis est’, inquit, ‘quia tanti quantum habeas sis’: | |
| quid facias illi? iubeas miserum esse, libenter | |
| quatenus id facit: ut quidam memoratur Athenis | |
| sordidus ac dives, populi contemnere voces | 65 |
| sic solitus: ‘populus me sibilat, at mihi plaudo | |
| ipse domi, simul ac nummos contemplor in arca.’ | |
| Tantalus a labris sitiens fugientia captat | |
| flumina – quid rides? mutato nomine de te | |
| fabula narratur: congestis undique saccis | 70 |
| indormis inhians et tamquam parcere sacris | |
| cogeris aut pictis tamquam gaudere tabellis. | |
| nescis, quo valeat nummus, quem praebeat usum? | |
| panis ematur, holus, vini sextarius, adde | |
| quis humana sibi doleat natura negatis. | 75 |
| an vigilare metu exanimem, noctesque diesque | |
| formidare malos fures, incendia, servos, | |
| ne te conpilent fugientes, hoc iuvat? horum | |
| semper ego optarim pauperrimus esse bonorum. | |
| at si condoluit temptatum frigore corpus | 80 |
| aut alius casus lecto te adflixit, habes qui | |
| adsideat, fomenta paret, medicum roget, ut te | |
| suscitet ac reddat gnatis carisque propinquis? | |
| non uxor salvum te volt, non filius; omnes | |
| vicini oderunt, noti, pueri atque puellae. | 85 |
| miraris, cum tu argento post omnia ponas, | |
| si nemo praestet, quem non merearis, amorem? | |
| an si cognatos, nullo natura labore | |
| quos tibi dat, retinere velis servareque amicos, | |
| infelix operam perdas, ut si quis asellum | 90 |
| in campo doceat parentem currere frenis? | |
| denique sit finis quaerendi, cumque habeas plus, | |
| pauperiem metuas minus et finire laborem | |
| incipias, parto quod avebas, ne facias quod | |
| Ummidius quidam; non longa est fabula: dives | 95 |
| ut metiretur nummos, ita sordidus, ut se | |
| non umquam servo melius vestiret, ad usque | |
| supremum tempus, ne se penuria victus | |
| opprimeret, metuebat. at hunc liberta securi | |
| divisit medium, fortissima Tyndaridarum. | 100 |
| ‘quid mi igitur suades? ut vivam Naevius aut sic | |
| ut Nomentanus?’ pergis pugnantia secum | |